6 - سيزده علامت هيپوتيروئيدى ( كم‌كارى « 1 » تيروئيد ) اين علايم كه با سيزده علامت سردى مزاج تطبيق مىكند ، به اين شرح است : 1 . در كتاب علم الغدد ( ص 152 ، ج 1 ) آمده است : « بهت جسمى و بهت روحى و تنزل و انحطاط در اعمال ارگانيك بدن و روىهم‌رفته ، در تمام اعمال حيات بطوء و كندى راه يافته است » . در كامل الصناعه ( ص 33 ) نيز چنين آمده است : « و تكون الافعال النفسانية و الحيوانية و الطبيعية فيه ناقصة ضعيفة » . و به‌طورىكه قبلا گفته‌ايم سزارى در كتاب بيمارىهاى غدد مترشح داخلى ( ص 17 ) مىنويسد : « غدد مترشح داخلى « 2 » توسط هورمون‌هاى خود در تمام دوران حيات ، براى تنظيم اعمال سه دستگاه بزرگ بدن ( Intellectual و Animal و ( Organic به‌كارمىرود » . چنان‌كه مىبينيم نام اين سه دستگاه و اعمال آن در كامل الصناعه به نام دستگاه نفسانى ( Intellectual ) ، حيوانى ( Animal ) و طبيعى ( Organic ) ديده مىشود . 2 . در كتاب علم الغدد ( ج 1 ، ص 151 ) مىنويسد : « ارتشاح نسج زيرجلدى در همه جاى بدن ديده مىشود ؛ در سينه و در حفرهء ترقوه به شكل تودهء چربى ، در شكم به شكل يك پيش‌بند و در اطراف عاليه و سافله به شكل آماس و ورم جلوه مىكند » . در كامل الصناعه ، در يك عبارت كوتاه نوشته شده است : « كثرة الشحم و قلة اللحم » ؛ يعنى زيادى پيه و كمى گوشت بدن . 3 . در علم الغدد ( ص 153 ) مىنويسد : « كم‌خونى چه از لحاظ شماره گلبول‌ها و چه از لحاظ مقدار هموگلوبين ديده مىشود » . باز در همان صفحه مىنويسد : « خون جريان طبيعى ندارد و علت كبودى ( سيانوز ) چهره و پايان اندام‌ها از آنجاست » .

--> ( 1 ) . [ در متن اصلى « بىكفايتى » آمده است ] . ( 2 ) . [ غدد درون‌ريز ]